Janina Łakińska Jakubowska (1888-1960)
Urodziła się 23.10.1888 w Miłosławiu jako córka radcy krajowego Jana Łakińskiego i Teresy z Xiężopolskich.
Kształciła się w Szkole Ludwiki (Luisenschule) w Poznaniu (późniejsza Państwowa Uczelnia Żeńska Dąbrówki). Po złożeniu matury i uzyskaniu dyplomu na nauczycielkę szkół średnich była przez 2 lata nauczycielką prywatną. Jako uczennica należała do tajnego koła Towarzystwa Tomasza Zana i brała udział w tajnym nauczaniu. W 1912 roku założyła w Poznaniu I Drużynę Harcerską im. Emilii Plater, która stała się zaczątkiem harcerstwa żeńskiego, nie tylko w Poznaniu ale i w Wielkopolsce. W 1913 roku nawiązała w Krakowie kontakt z tamtejszym ruchem niepodległościowym. Po powrocie z Krakowa założyła przy Drużynie tajną organizację oświatową dla dziewcząt uczęszczających do państwowych, a więc niemieckich szkół średnich i kierowała pracą tak w Drużynie jak i w tej organizacji do 1917 r. Należała też do „Grup Narodowych”, a później do wyłonionej z nich „Młodej Polski”.
Podczas Powstania Wielkopolskiego Janina z Łakińskich Jakubowska brała czynny udział w aprowizowaniu powstańców oraz w pracach tworzącego się Okręgu Wielkopolskiego Polskiego Czerwonego Krzyża. Wzięła udział w przygotowaniach akcji plebiscytu śląskiego, za co otrzymała Odznakę Śląską.
W wolnej już Polsce poświęcała się nadal pracy społecznej. Od roku 1919 do 1929 była opiekunką ubogich z ramienia Magistratu. Była przewodniczącą Zarządu „Żłobka Jeżyckiego” i współzałożycielką „Przytuliska dla niemowląt i matek” oraz „Przytuliska dla niemowląt”. W latach 1926-1928 pracowaław organizacji oświatowej „Pochodnia”. W roku 1927 utworzyła dla celów wyborczych Demokratyczny Komitet Wyborczy Kobiet Polskich, obejmując jego przewodnictwo na poznańskie. W czerwcu 1928 r. przekształciła ten Komitet na Wojewódzkie Zrzeszenie Związku Pracy Obywatelskiej Kobiet, kierując nim do 1931 roku i tworząc oddziały i placówki pracy na terenie całego województwa poznańskiego.
Po służbowym przeniesieniu męża do stolicy pracowała w Warszawie w towarzystwie „Osiedle” i była wiceprzewodniczącą Warszawskiego Zrzeszenia Wojewódzkiego ZPOK oraz członkiem Zarządu Rodziny Wojskowej. W latach 1932-1934 była wiceprzewodniczącą Zarządu Naczelnego Rodziny Wojskowej.
Wróciwszy wraz z mężem do Poznania w 1936 roku objęła swoje dawne placówki pracy. Po śmierci męża, chcąc dać synom odpowiednie wykształcenie, pracowała zawodowo jako urzędniczka miejska. Jednocześnie poświęcała się nadal pracy społecznej. Od 1936 r. była przewodniczącą poznańskiego Zrzeszenia Wojewódzkiego Związku Pracy Obywatelskiej Kobiet. Była przewodniczącą Komitetu Porozumiewawczego Organizacji Kobiecych na województwo poznańskie, członkiem Wojewódzkiego Komitetu Pomocy Dzieciom i Młodzieży oraz członkiem Wojewódzkiej Rady Funduszu Pracy.
Janina Jakubowska bezskutecznie startowała w wyborach do Sejmu – w 1928 i 1930 roku z list obozu rządzącego, w 1935 roku w okręgu nr 94 i w 1938 roku w okręgu nr 93 (jako jedyna kobieta w Wielkopolsce).
W czasie wojny 7.03.1940 trafiła do obozu przesiedleńczego na Głównej w Poznaniu a stamtąd do Generalnego Gubernatorstwa.
W sierpniu 1944 wraz z innymi mieszkańcami Warszawy trafiła do obozu Dulag 121 (Durchgangslager 121 – niemiecki obóz przejściowy utworzony w Pruszkowie dla ludności Warszawy i okolic wypędzonej podczas Powstania Warszawskiego i po jego zakończeniu) jako Janina Urbańska. Tam pracowała w obozowej służbie zdrowia. Poza pracą sanitariuszki, ze względu na bardzo dobrą znajomość języka niemieckiego, z końcem sierpnia została tłumaczką lekarza unterarzta Tössmana z obozowej Komisji Lekarskiej. Angażując się w obozie w działalność konspiracyjną, ściśle współpracowała z Kazimierą Drescher. Wskutek donosu jednej z pielęgniarek została 13 września aresztowana. Oskarżono ją o przynależność do AK i nielegalne zwalnianie wysiedlonych z obozu. Po trzech dniach pobytu w piwnicach pruszkowskiego Gestapo, dołączono ją do transportu i wysłano do KL Auschwitz. Otrzymała numer 88689. W obozie przebywała do wyzwolenia, tj. do 27 stycznia 1945 r.
W okresie powojennym dotknęły ją represje władz komunistycznych. W 1957 roku ubiegała się o zasiłek oraz pomoc w uzyskaniu renty w Międzyresortowej Komisji do Spraw Pomocy Osobom Rehabilitowanym (organ państwowy działający przy Urzędzie Rady Ministrów w okresie tzw. „odwilży” po 1956 r., którego zadaniem było udzielanie pomocy osobom niesłusznie represjonowanym w okresie stalinowskim).
Zmarła 3 lutego 1960 roku. Jest pochowana na cmentarzu komunalnym na Junikowie w Poznaniu.
26.05.1917 wyszła za mąż za Wiktora Alojzego Jakubowskiego (1893-1936). Mieszkali w Poznaniu ul. Rycerska 11. Mieli dwóch synów Romualda Wiktora (1918-1944) i Zbyszko Jana (1920-1944), którzy polegli 1.08.1944 w Powstaniu Warszawskim.
Odznaczona:
- Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1928 r., za tajne nauczanie)
- Krzyżem Niepodległości (1931 r.)
